การบูรณาการประชาธิปไตยเข้ากับกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์

การบูรณาการประชาธิปไตยเข้ากับกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์
คนต้นเรื่อง : นายธงชัย  ทำนา  ครูโรงเรียนแจ้คอนวิทยา  อ.แจ้ห่ม จ.ลำปาง 

จากประสบการณ์ในการจัดการเรียนรู้โดยการบูรณาการประชาธิปไตยเข้ากับกลุ่มสาระการเรียนรู้  ผู้เล่า ขอแบ่งปันประสบการณ์ในส่วนของกระบวนการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ โดยบูรณาการประชาธิปไตยเข้ากับกลุ่มสาระการเรียนรู้ ซึ่งในภาคเรียนที่ผ่านมา  ผู้เล่าได้จัดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาคณิตศาสตร์ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1  ในหน่วยการเรียนรู้ พื้นฐานทางเรขาคณิต และได้ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มกันเอง  โดยกำหนดให้มีสมาชิกในกลุ่มอย่างน้อย 5คน แต่เนื่องจาก นักเรียนทั้งหมดมี 27 คน ไม่มาเรียน 1 คน จึงเหลือนักเรียนอีก 1 คน ที่ไม่ได้เข้ากลุ่ม ทำให้นักเรียนคนนั้นเกิดอาการน้อยใจเล็กน้อยและไม่รู้ว่าจะเข้าไปร่วมกลุ่มไหน ครูจึงถามนักเรียนทั้ง 5 กลุ่มว่า กลุ่มไหนจะรับนักเรียนคนนี้เข้ากลุ่มบ้าง ก็ได้รับการปฏิเสธทั้ง 5 กลุ่ม  จนในที่สุดครูต้องใช้วิธีจับสลาก เพื่อให้นักเรียนคนนี้ได้เข้ากลุ่ม หลังจากนั้นให้แต่ละกลุ่มเลือกหัวหน้า เสร็จแล้ว ครูนำเข้าสู่บทเรียนโดยการอธิบายเรื่องจุด  และส่วนของเส้นตรง  แล้วให้เล่นเกมโดยมีกติกาว่าให้แต่ละกลุ่มสร้างส่วนของเส้นตรงโดยใช้จุดเรียงต่อๆกันในกระดาษบรุ๊บ และจำกัดว่า แต่ละ คนจะเขียนจุดได้ไม่เกิน 10 จุดและต้องได้เขียนทุกคน กลุ่มไหนได้ส่วนของเส้นตรงยาวที่สุดและเสร็จภายใน 1 นาทีจะเป็นผู้ชนะ เมื่อครูบอกว่าลงมือทำได้ แต่ละกลุ่มก็รีบลงมือทำโดยมีวิธีการที่แตกต่างกันไป บางกลุ่ม เรียงทีละคน บางกลุ่มแย่งกันลงจุด บางกลุ่มทำจุดใหญ่เพื่อให้ได้เส้นที่ยาว บางกลุ่มใครจะจุดตรงไหนก็ได้แต่ให้โควตาไม่เกิน 10 จุด  ส่วนกลุ่มที่มีสมาชิก 6 คน  กลัวว่าจะไม่ทัน จึงคิดวางแผนให้สมาชิกเรียงแถวแล้วเขียนจุดพร้อมๆกันโดยเว้นช่องไว้ 9 จุด พอทุกคนเขียนครบ 10 จุด ทั้ง 60 จุดก็เรียงชิดติดกันเป็นส่วนของเส้นตรงพอดี ซึ่งใช้เวลาน้อยและได้เส้นที่ยาวที่สุดจึงเป็นผู้ชนะ จากเกมนี้ ครูได้ชวนนักเรียนคุยอภิปรายว่าเพราะเหตุใดกลุ่มนี้ถึงชนะ มีคนตอบว่า เพราะสมาชิกมีมากกว่ากลุ่มอื่น ครูจึงให้ข้อคิดเห็นว่า การมีสมาชิกเยอะ ก็ไม่ใช่ข้อได้เปรียบเสมอไป เพราะมีข้อจำกัดด้วยเวลา ดูอย่างนักเรียนบางกลุ่มยังทำไม่ทันเลย น่าจะมีปัจจัยอย่างอื่นอีก บางคนตอบว่า เพราะเขามีการวางแผนและช่วยกันดี บางคนตอบว่า เพราะกลุ่มนี้มีคนเก่งเป็นหัวหน้า บางคนตอบว่า เพราะเขาโกง ครูจึงสรุปว่าที่นักเรียนแต่ละคนตอบมาก็ถูกแต่ยกเว้นข้อที่ว่าเขาโกง เพราะเขาทำตามกติกาทุกอย่าง  และได้อธิบายบูรณาการหลักประชาธิปไตยเข้าสู่เนื้อหาคณิตศาสตร์ว่า จุดทุกจุดที่เรียงกันอยู่ต่างมีความหมายทั้งสิ้นเพราะถ้าขาดไปจุดใดจุดหนึ่งจะทำให้เส้นสั้นลงทันที และจุดนั้นต้องเรียงกันอย่างมีระเบียบถึงจะทำให้มองเห็นเป็นส่วนของเส้นตรง คนเราในสังคมก็เช่นเดียวกัน เปรียบเหมือนจุดแต่ละจุดบนส่วนของเส้นตรง เพราะแต่ละคนต่างมีคุณค่า มีความหมาย ในความเป็นมนุษย์ เราต้องเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ซึ่งกันและกัน  ต้องมีระเบียบวินัย เคารพกฎกติกาของสังคม จึงจะเกิดความสงบเรียบร้อย และที่สำคัญสังคมประชาธิปไตยจะขาดไม่ได้ก็คือ การเป็นผู้นำผู้ตามที่ดี แม้จะมีความคิดเห็นที่แตกต่าง ก็ต้องหาข้อยุติด้วยเหตุด้วยผล ดำเนินวิถีชีวิตโดยยึดหลัก คารวธรรม  สามัคคีธรรม และปัญญาธรรม ถ้าทุกคนยึดหลัก 3 ประการนี้แล้ว จะทำให้สังคมนั้น เกิดสันติสุขและมีความเจริญก้าวหน้าไม่แพ้สังคมอื่น ยกตัวอย่างเช่น กลุ่มที่ชนะเกม เขามีผู้นำที่เก่ง สมาชิกเชื่อมั่นในผู้นำ มีความพร้อมเพรียงในกลุ่ม มีการวางแผนและทำงานอย่างเป็นระบบ และที่สำคัญเขาได้สมาชิกมาเพิ่มอีก 1 คน เท่ากับมีจุดมากกว่ากลุ่มอื่นอีก 10 จุด จึงทำให้กลุ่มนี้ชนะเกม แต่มีบางคนที่บอกว่าเขาโกง ก็คงเป็นเรื่องธรรมดาของมนุษย์ปุถุชนเราในสังคมปัจจุบันที่ไม่ค่อยยอมรับความจริง เมื่อฝ่ายของตนเองพ่ายแพ้ ก็ไม่ยอมแพ้หาว่าคนอื่นโกง หรือได้เปรียบเรื่องนั้นบ้างเรื่องนี้บ้าง หาเรื่องเอาคืน ไม่ยอมรับแม้กระทั่งกระบวนการยุติธรรม
เมื่อครูสรุปเรื่องนี้แล้วจึงให้นักเรียนลงมือปฏิบัติกิจกรรมตามแผนการสอนคือให้แต่ละกลุ่มฝึกสร้างเรขาคณิต และมุมขนาดต่างๆ โดยใช้อุปกรณ์เพียงแค่ วงเวียนและสันตรง เสร็จแล้วแต่ละกลุ่มนำเสนอ ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายและสรุปบทเรียน

แชร์สิ่งนี้ :