การจัดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาคณิตศาสตร์โดยเน้นการปฏิบัติ(Active Learning)

การจัดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาคณิตศาสตร์โดยเน้นกระบวนการ AL

ผู้สอน  นายธงชัย  ทำนา  ตำแหน่ง ครู  วิทยฐานะชำนาญการ
ชั้นที่สอน  ชั้นมัธยมศึกษาปีที่  1  ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา  2558
วิชาที่สอน  คณิตศาสตร์  หน่วยการเรียนรู้ที่ 1  สมบัติของจำนวนนับ

จากประสบการณ์ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาคณิตศาสตร์ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1  ในหน่วยการเรียนรู้ ที่ 1 สมบัติของจำนวนนับ เรื่อง ค.ร.น. และการนำไปใช้ ผู้สอนได้เน้นการจัดกิจกรรมแบบ AL ตามแนวทางของการปฏิรูปการเรียนรู้สู่ผู้เรียน ดังนี้

ขั้นที่ 1 ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน   

ผู้สอนนำเข้าสู่บทเรียนโดยการจัดกิจกรรมนันทนาการให้นักเรียนเต้นตามจังหวะเพลงและให้จับกลุ่มกันเต้น 3 คนบ้าง  4 คนบ้างเปลี่ยนกลุ่มไปเรื่อยๆ ไม่ให้ซ้ำกลุ่มเดิม และรอบสุดท้าย ให้นักเรียนจับกลุ่มๆ ละ 5 คน แล้วให้หยุดเต้น ชี้แจงให้นักเรียนฟังว่ากลุ่มที่จับกันได้ครั้งสุดท้ายนี้ จะเป็นการแบ่งกลุ่มเพื่อทำงานร่วมกัน   แต่เนื่องจาก นักเรียนทั้งหมดมี 27 คน จึงเหลือนักเรียนอีก 2 คน ที่ไม่ได้เข้ากลุ่มจึงให้แยกกันแล้วแทรกเข้าไปในกลุ่มอีก 2 กลุ่ม ทำให้จำนวนสมาชิกของกลุ่มนั้นเพิ่มขึ้นเป็น 6 คน หลังจากนั้นให้แต่ละกลุ่มเลือกหัวหน้า เสร็จแล้วครูพาทำกิจกรรมในขั้นการสอนต่อไป

ขั้นที่ 2 ขั้นสอน

ครูแจกอุปกรณ์สื่อการเรียนให้แก่นักเรียนดังนี้  แจกเสียมและส้อมพรวนให้นักเรียน 3 กลุ่มๆละ 1 ชุด  และแจกแผ่นกระดาษแข็งขนาด กว้าง 6 นิ้ว  ยาว  9  นิ้ว ให้นักเรียน 3 กลุ่มๆละ 1 ชุด เมื่อนักเรียนได้รับสื่อครบทุกกลุ่มแล้วครูเริ่มกิจกรรม โดยกำหนดข้อตกลงกับนักเรียน 3 กลุ่มแรกว่าให้แต่ละกลุ่ม ใช้ช้อนปลูก เคาะเสียม 1 ครั้งพร้อมกันเมื่อกำหนดเลข 0 บนจอโปรเจคเตอร์ หลังจากนั้น กลุ่มที่ 1 ใช้ช้อนปลูกเคาะเสียม 1 ครั้งเมื่อเวลาผ่านไป 3 วินาที  และ เคาะต่อไปอีกทุกๆ 3 วินาที  กลุ่มที่ 2 ใช้ช้อนปลูกเคาะเสียม 1 ครั้งเมื่อเวลาผ่านไป 5 วินาที  และ เคาะต่อไปอีกทุกๆ 5 วินาที  กลุ่มที่ 3 ใช้ช้อนปลูกเคาะเสียม 1 ครั้งเมื่อเวลาผ่านไป 6 วินาที  และ เคาะต่อไปอีกทุกๆ 6 วินาที  และให้นักเรียนทุกคนสังเกตว่าเสียงเคาะของทั้งสามกลุ่มจะดังพร้อมกันเมื่อเวลาผ่านไปกี่วินาที เมื่อกำหนดข้อตกลงแล้ว ใช้โปรแกรม GSP กำหนดเวลาบนจอโปรเจคเตอร์ ให้เวลาเดินไปทีละ 1 วินาที แล้วให้นักเรียนเริ่มเคาะ  และเมื่อตอนเริ่มเคาะแรกๆ นั้นนักเรียนเกิดการสับสน เคาะสียงไม่ตรงตามเวลาที่กำหนด ครูจึงกลับมาเริ่มใหม่โดยกำชับนักเรียนให้คนที่แม่นสูตรคูณเป็นคนเคาะ จะได้ไม่สับสน จนในที่สุด นักเรียนสามารถเคาะตามเวลาที่กำหนดและสังเกตได้ว่า เสียงเคาะจะดังพร้อมกันเมื่อเวลาผ่านไป 30 วินาที

หลังจากนั้น ให้อีกสองกลุ่มทำกิจกรรมต่อแผ่นกระดาษเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสให้มีขนาดเล็กที่สุด และให้สังเกตว่า รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมีความยาวด้านเท่าไร ครั้งแรกนักเรียนไม่สามารถต่อได้ ครูจึงกระตุ้นให้นักเรียนใช้ความพยายามจนในที่สุดนักเรียนก็สามารถต่อเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสได้ และได้ความยาวของด้านเท่ากับ 18 นิ้ว

เมื่อนักเรียนได้ทำกิจกรรมทั้งสองกิจกรรมข้างต้นจนสามารถสรุปข้อสังเกตได้แล้ว  ครูจึงอธิบายว่า กิจกรรมที่นักเรียนได้ลงมือทำข้างต้นนั้น เป็นการเรียนรู้เรื่อง ค.ร.น. และการนำไปใช้ นั่นเอง เช่นกิจกรรมเคาะเสียงเป็นการหาค.ร.น. ของ  3,  5  และ 6 จะได้เท่ากับ  30  ส่วนกิจกรรมต่อแผ่นกระดาษ เป็นการ หา ค.ร.น. ของ 6 และ 9  จะได้เท่ากับ  18 โดยที่ครูแสดงวิธีหา ให้นักเรียนดู เป็นการทบทวน หลังจากนั้น ให้ตัวแทนกลุ่มออกมาจับสลาก โจทย์ปัญหา ค.ร.น. กลุ่มละ 1 ข้อ เพื่อนำไปทำลงในกระดาษบรุ๊บ โดยที่ทุกคนในกลุ่มต้องช่วยกันคิดช่วยกันทำ ขณะที่นักเรียนกำลังทำ ครูจะคอยสังเกตพฤติกรรม โดยเดินไปรอบๆ เพื่อให้คำแนะนำนักเรียนกลุ่มที่ยังตีความหมายของโจทย์ไม่ได้ โดยจะยิงคำถามเพื่อดึงเข้าสู่ประเด็นปัญหาของโจทย์แล้วให้นักเรียนคิดต่อ

เมื่อทุกกลุ่มทำงานเสร็จแล้ว ให้ส่งตัวแทนนำเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน ครูกำชับนักเรียนให้ตั้งใจฟังสิ่งที่เพื่อนนำเสนอเพื่อช่วยกันประเมิน เมื่อกลุ่มแรกนำเสนอเสร็จแล้วครูให้นักเรียนกลุ่มอื่นๆซักถามจนหมดข้อข้องใจแล้วชวนนักเรียนอภิปรายและประเมินให้คะแนนกลุ่มแรก  แต่ละกลุ่มจะให้คะแนนไม่เท่ากันเมื่อครูถามถึงเหตุผลที่ให้คะแนน นักเรียนให้เหตุผลว่า เพราะเขาหาคำตอบได้ถูกต้องบ้าง ไม่ถูกบ้าง เพราะนำเสนอได้ชัดเจนบ้าง เพราะตอบข้อซักถามได้อย่างกระจ่างแจ้งบ้าง  ครูคอยอภิปรายเสริมในประเด็นที่นักเรียนยังไม่ได้อภิปรายถึง

ขั้นที่ 3 ขั้นสรุป                                                                                          

เมื่อทุกกลุ่มนำเสนอครบแล้ว ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเนื้อหาเกี่ยวกับโจทย์ปัญหา ค.ร.น. และยกตัวอย่างข้อสอบ O – NET ที่เคยออกสอบในปีที่ผ่านๆมา หลังจากนั้น มอบหมายให้นักเรียน ไปตั้งโจทย์ปัญหาพร้อมทั้งแก้โจทย์ปัญหา มาส่งในชั่วโมงต่อไป

 

แชร์สิ่งนี้ :